Bài 8: Một số ví dụ về phân tích SMC

Xem nhanh:

Ôn lại kiến thức cơ bản về SMC
Ví dụ về Liquidity
Ứng dụng của Liquidity và Order Block

Chào anh chị! Hôm nay chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu về các khái niệm của SMC. Tôi nghĩ ba bài như vậy là đủ cho phần khái niệm rồi. Chúng ta sẽ không đi quá sâu vào khái niệm nữa vì anh chị hoàn toàn có thể tìm kiếm trên mạng. Quan trọng hơn là những phân tích, anh chị phải đảm bảo đã hiểu bài và nếu muốn tôi sửa bài nào, hãy tự phân tích và gửi cho tôi. Đừng hỏi ngược lại là mã này có đánh được không, tôi sẽ không trả lời.

Ôn lại kiến thức cơ bản về SMC

Hôm nay, trước khi đi vào ví dụ, chúng ta sẽ ôn lại một chút kiến thức cơ bản để giúp anh chị nhớ bài hoặc để những anh chị chưa tham gia các bài trước có thể nắm được phần nào kiến thức. Tuy nhiên, lưu ý rằng nếu anh chị chưa xem lại các bài trước, chắc chắn hôm nay anh chị sẽ chưa hiểu lắm. Cố gắng học bài đầy đủ vì buổi cuối cùng sẽ là buổi chúng ta tổng hợp mọi thứ lại với nhau.

Hãy quán triệt phần đó, phân tích cả Thị trường Liên thị trường và SMC đơn lẻ. Chắc chắn là như vậy! Nếu tôi chỉ dạy SMC, tôi sẽ chỉ dạy SMC. Nhưng nếu dạy cả Liên thị trường và SMC, bắt buộc phải kết hợp cả hai. Điều này đã được nói từ bài đầu tiên. Có thể anh chị chưa nghe rõ, vui lòng nghe lại bài 1.

SMC – Phiên bản hiện đại của Wyckoff

Bây giờ chúng ta sẽ ôn lại kiến thức một lần nữa. SMC (Smart Money Concept) là phiên bản hiện đại hơn của Wyckoff. Dù là phương pháp nào đi chăng nữa, chúng ta cũng phải tôn trọng một quy luật, đó là quy luật cung cầu. Khi chúng ta hiểu quy luật cung cầu một cách ngọn ngành, anh chị có thể bỏ luôn chữ SMC cũng không sao, bởi vì bản chất tất cả các phương pháp chúng ta sử dụng đều được tạo ra và vận hành bởi cung cầu.

Chúng ta sẽ kết hợp SMC với một số phương pháp khác, và trong khóa học này đó là phương pháp Liên thị trường, để chúng ta hiểu được tại sao giá tăng, giá giảm. Nếu anh chị kết hợp một cách nhuần nhuyễn như đợt vừa rồi tôi vẫn trade VTC chẳng hạn, thì rõ ràng anh chị có thể kiếm vài ngàn đô mỗi đêm. Đối với tôi, vài chục vài trăm đô là số lẻ, không phải là mình chê tiền. Tuy nhiên, khi chúng ta đã chấp nhận một rủi ro lớn, chúng ta phải yêu cầu lợi nhuận lớn hơn. Tôi không có thời gian để ngồi đánh Scalping. Đa phần tôi vẫn đánh Daily. Do đó, đánh Daily yêu cầu lợi nhuận cao hơn. Chúng ta không thể so sánh tại sao tôi đánh ít tiền, anh đánh nhiều tiền. Tôi là người đánh Daily, nên việc đánh một lệnh ra được 2-300 đô trên khung Daily là bình thường. Dĩ nhiên, nếu mất, tôi cũng mất số tiền tương đương hoặc ít hơn một chút, chứ không thể nào mất vài đô được. Đó là điều chúng ta cần quán triệt.

1. Market Structure (MS) – Cấu trúc thị trường

Market Structure giúp chúng ta biết được xu hướng như thế nào. Nó có hai khái niệm chính: Event và Action.

Event: Là giá tạo đáy sau cao hơn đáy trước, đỉnh sau cao hơn đỉnh trước (đối với xu hướng tăng). Ngược lại, đối với xu hướng giảm, đỉnh sau thấp hơn đỉnh trước, đáy sau thấp hơn đáy trước.
Action: Khi giá tăng lên và phá vỡ một đỉnh nào đó, được gọi là BOS (Break of Structure). Mỗi đỉnh đáy này được gọi là “structure” (cấu trúc), và khi tập hợp lại thành một bộ, người ta gọi đó là “market structure” (cấu trúc thị trường). Mỗi lần giá xuyên qua một đỉnh hoặc đáy nào đó thì được gọi là Break of Structure, hay thường gọi là BOS.

Còn nếu giá đảo chiều, người ta không gọi là BOS nữa mà gọi là Choc (Change of Character). Điều này giúp phân biệt: việc phá vỡ đỉnh đáy để tiếp diễn xu hướng sẽ có setup khác, còn khi đảo chiều thì chúng ta sẽ có setup và kế hoạch khác.

Việc đầu tiên chúng ta cần quan tâm là xác định Market Structure để xem hiện tại thị trường đang tăng hay giảm, và chúng ta cần mua hay bán. Xác định đúng phương hướng sẽ giúp quyết định mua/bán có xác suất cao hơn. Nếu anh chị buy trên Downtrend hay sell trên Uptrend, nhiều người sẽ nói là anh chị dở quá. Mặc dù anh chị có thể kiếm lời trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài, anh chị sẽ thua nhiều hơn thắng. Chúng ta không bao giờ được phép đánh ngược lại với xu hướng.

Anh chị cứ việc xác định phương hướng, sau đó giá chạm Order Block thì mua bán. Có những người chạm Order Block xong mua bán xong rồi bỏ quên luôn Market Structure. Tôi biết, thậm chí những anh chị học xong rồi sẽ thấy giá chạy về Order Block rồi mua lên, ăn lời và cảm thấy cần gì phải mua Market Structure cho mệt. Nhưng xin thưa, đây là bức tường bảo vệ anh chị. Market Structure chính là cái giúp anh chị quản trị rủi ro tốt hơn, tăng tỷ lệ thắng. Có thể đi theo Market Structure cũng sai, nhưng việc sai đó ít hơn so với việc anh chị đánh ngược lại với xu hướng chính. Nói cho cùng, khi có sóng, khi có xu hướng, chúng ta mới kiếm lời được, chứ thị trường Sideway thì chịu.

Ba khung thời gian chúng ta cần quan tâm là D, H4, M15.

2. Imbalance (IMB) – Khoảng mất cân bằng

Nhiều người vẫn chưa hiểu rõ về Imbalance. Ví dụ, khi giá đi ngang, sau đó bật tăng mạnh và phá vỡ qua một đỉnh, thì đây gọi là BOS. Vùng này được định nghĩa là vùng Order Block.

Một định nghĩa căn bản của Order Block là gì? Thứ nhất, giá phải phá vỡ qua một đỉnh nào đó để có BOS. Thứ hai, giá phải tạo ra Imbalance.

Imbalance được định nghĩa là phần mà tại vùng giá đó không có một thanh khoản nào khớp. Nếu chúng ta chỉ nhìn vào cây nến, chúng ta sẽ khó nhìn. Bây giờ tôi sẽ vẽ cho anh chị một cái đồ thị để anh chị dễ hiểu. Giả sử tôi vẽ theo dạng đường:

Giá tăng từ 10 lên 11 nhưng không có người bán, 12, 13 vẫn không có người bán, 14 mãi mới có người bán như vậy 10 đến 13 không có giao dịch.

Phần này chính là Gap. Nếu nhìn vào đây, chỗ này không có thanh khoản. Ai mua ở đây cũng không ai bán ở đây, giá vượt qua luôn. Tức là vùng này không có người bán để họ mua. Không có giao dịch ở đây. Nên người mua phải chấp nhận mua với giá cao hơn. Có phải là người cần hàng đó, nếu 10.000 không có người bán thì bắt buộc phải đi tìm người nào bán với giá 11.000? Nếu giá 11.000 không có người bán mà anh cần hàng đó, tức là đang có cầu, thì anh phải đi kiếm người nào có giá 12.000 để mua? Vì giá 10, 11, 12, 13 không ai bán. Đến khi giá 14 mới có người bán thì lúc đó mới mua và bán được. Chỗ này là nguyên vùng 10, 11, 12, 13 không ai mua bán, không có giao dịch, nên nó có khoảng trống như vậy.

Người ta vẽ như thế này chính là Imbalance, không có gì khác. Nó chỉ khác nhau ở phần thể hiện biểu đồ giá mà thôi. Đó là lý do những người mới học nến Nhật thường khó hiểu. “Ok, nến In-gulfing này là mua lên”, nhưng bản chất của nó là gì, cung cầu của nó là gì thì không hiểu. Cứ học theo những mô hình đó là chết ngay. SMC cũng y chang như vậy, cũng có những mô hình, nhưng học để làm gì khi không hiểu bản chất?

3. Order Block (OB) – Khối lệnh

Tiếp tục, trong thị trường, sẽ có những mức giá có thanh khoản khớp, có những lượng cung cầu.

Để một vùng được gọi là Order Block và có ý nghĩa, nó phải đáp ứng các tiêu chí sau:

Giá bật tăng mạnh và phá vỡ qua đỉnh gần nhất (BOSS).
Giá tạo ra Imbalance (khoảng mất cân bằng).
Cây nến Order Block phải là cây nến cuối cùng trước khi giá bật tăng mạnh và tạo BOSS.

Tuy nhiên, có một lưu ý quan trọng: nếu cây nến đó sau này thò đuôi xuống và lấp hết khoảng trống Imbalance rồi, có nghĩa là chỗ này đã có giá khớp. Có người mua bán tại đây thì nó mới hiện ra cái đuôi này. Còn nếu không có người mua bán thì nó không hiện ra. Lúc đó, vùng này vẫn còn Imbalance. Nhưng nếu giá đã kéo về đây rồi thì cái này không còn được gọi là Imbalance nữa và nó chính thức bị khớp. Giống như gap trong chứng khoán, khi gap được lấp lại thì khoảng trống giá trị đó không còn nữa.

Nhiều người thấy giá xuyên qua luôn thì lại nghĩ đây không phải Imbalance. Lưu ý điều đó, cái này mới được gọi là Imbalance, còn cái này thì đã hết hiệu lực rồi, tức là mọi thứ đã xong rồi. Ví dụ, vùng trên đây không được gọi là Imbalance nữa vì đã có giá khớp. Nhưng chỗ này chưa khớp. Mãi cho đến khi giá tăng lên rồi giảm xuống và về đây, lúc này vùng Imbalance này mới kết thúc.

Vậy chúng ta xác định Order Block để làm gì? Để chúng ta biết rằng vùng này chính là vùng quan trọng (lót), bởi vì nó có những yếu tố căn bản sau:

Phải Break qua một đỉnh: Đỉnh này phải là một High hoặc một Low, chứ không được gọi là Liquidity (thanh khoản). Để định nghĩa được Liquidity, chúng ta phải hiểu đó là một High và giá phải phá vỡ qua nó.

4. Liquidity (LQ) – Thanh khoản

Liquidity là một khái niệm mà nhiều người vẽ và hiểu hơi sai. Mọi người nghe kỹ nhé, đối với anh nào chưa hiểu. Lẽ ra tôi sửa bài tập luôn, nhưng tôi nhìn bài tập xong thấy một số anh vẽ chưa đúng lắm, bắt buộc phải hướng dẫn lại.

Dù đánh chứng khoán hay không, cũng phải học cái này. Bởi vì sao? Có những mã tại sao chúng ta ngồi nhóm đọc sách Mark Minervini rồi chúng ta thấy mẫu hình mà mấy ông đưa ra ngon quá, sao áp dụng vào chứng khoán Việt Nam rồi đánh tẹt ga, rồi cuối cùng nó gãy nền tùm lum. Nó gãy xong rồi mình cắt rồi mình bán rồi cuối cùng nó tăng lên. Một số người hiểu biết thì họ sẽ cố gắng tìm hiểu tiếp để họ ra vấn đề. Nhưng một số người không hiểu biết thì lại cho đó là sai và bắt đầu chê bai. Người ta chê nhiều lắm, đến cả Wyckoff mà người ta còn chê nữa, hết thời này kia. Hết thời mà vẫn kiếm được tiền thì thôi anh chị. Nên các phương pháp của họ không sai, nhưng nhiều khi họ chỉ nói một nửa vấn đề, còn một nửa vấn đề còn lại họ chưa nói. Bắt buộc chúng ta phải tinh tế với phần đó.

SMC sẽ dùng cho những mã không “mượt mà”. Ví dụ, đối với những anh nào thích mấy con vốn hóa lớn, thì SMC là phương pháp dành cho những con như GAS, VIC, VRE, SAB. Mấy mã này đánh chuẩn SMC lắm. Bây giờ thử một ví dụ mà nhiều người nói với tôi (không phải các anh chị đâu nhé, vì anh chị học tôi rồi thì anh chị quán triệt phần đó rồi, nhưng nhiều người nói xong tôi mắc cười mà mình khó cải, không có thời gian cãi).

Ví dụ, mô hình Cốc và Tay cầm trên biểu đồ:

Đúng chuẩn cốc, đúng chuẩn Wyckoff, 3C đàng hoàng. Sau đó bật tăng lên, giá tăng lên, đường rẽ OK. Nói chung mọi thứ OK hết.
Giá tăng lên xong sập xuống một lần, sau đó giá tăng lên một đoạn, sập xuống lần nữa. Nó không được mượt mà, luôn luôn sập như vậy.

Anh chị biết tại sao không? Bởi vì nó chạm vào những vùng Liquidity.

Đây bắt đầu là bài toán: Vùng này được gọi là Liquidity bởi vì sao? Bây giờ nó tăng lên 0% thì có phải chỗ này cầu yếu không? Tôi không cần nói nhiều, tôi không định nghĩa nhiều. Tôi chỉ cần biết rằng giá tăng mà không vượt qua đỉnh có nghĩa là cầu yếu. Cầu yếu hiện những người bắt đáy tại đây chỉ là những người nhỏ lẻ, chứ không phải Smart Money. Đơn giản vậy thôi.

Smart Money không hề mua chỗ này. Nếu nó mua, nó cũng đang gom thôi chứ chưa có đánh lên. Rõ ràng là có dấu hiệu của Smart Money mua nhưng đang gom thôi. Còn khi nào đánh lên thì từ từ tính tiếp. Nhưng hiện tại chỗ này chưa có, bởi vì con sóng này thể hiện điều đó. Nên mới có những người nhỏ lẻ đánh lên đó, nhưng giá không tăng được. Dễ dàng xuyên qua đó mà nó dễ dàng xuyên qua thì nó về đâu? Nó về cái vùng đó đang Liquidity.

Break qua có cái này nhé. Đúng rồi, rất đẹp luôn nha anh chị. Rồi sau đó tạo Imbalance.

Tôi sẽ giải thích kỹ luôn cho anh chị, nhiều anh chị xác định không đúng. Ví dụ, đáng lẽ nguyên cây này là cây tăng mạnh, đúng không? Cái này chính là Order Block đúng không? Tuy nhiên, cái đuôi của nó là gì? Cái chuyên sâu nó hồi về nó lấp chỗ này rồi, nó lấp chỗ này. Chỉ còn chỗ này thôi. Nhưng mà nó có nó có giá trị. Rồi sau đó chúng ta lại xem tiếp, xem tiếp những cái điều kiện khác, xem tiếp Order Block như thế nào.

Order Block có giá trị khi nó nằm gần sát bên một kháng cự/hỗ trợ, có Sleeping Zone (vùng ngủ đông) hay không? Có những con sóng tăng đó có Imbalance không? Có Liquidity không?

Mọi người thấy nè, nó có nằm ngay tại cái hỗ trợ này không? Cái hỗ trợ đã có từ năm ngoái, có thể nằm gần đúng không ạ? Nên cái vùng này nó cứng mà nó cứng bởi vì sao nó có mức độ phụ thêm của gần sát hoặc trùng kháng cự/hỗ trợ. Kháng cự/hỗ trợ là khoảng 5, không phải của ngày cưới mà nói về sát với cái đáy. Sau đó nó bật tăng lên. Anh chị mua tại đâu? Anh chị có thể mua tại đây cũng được, anh chị mua cũng được, không vấn đề gì. Cái đó học Wyckoff chúng ta biết rồi. Còn nếu học SMC chuyển sang thời gian nhỏ hơn, tìm những quyển sách được. Bây giờ vẫn còn loay hoay trong vấn đề về khái niệm.

Kết hợp

Tại sao đôi khi chiến lược giao dịch không hiệu quả?

Bạn có bao giờ thắc mắc tại sao đôi khi mình thua lỗ, hoặc tại sao những chiến lược phức tạp như Smart Money Concepts (SMC) lại không hiệu quả như mong đợi? Lý do rất đơn giản: không phải cổ phiếu nào cũng vận hành giống nhau.

Cổ phiếu “mượt mà” (như FRT): Những mã này thường đi theo các mô hình giá quen thuộc (như Wyckoff) và không cần đến SMC. Chúng khá dễ đoán.
Cổ phiếu “sideway” (như GVR): Những mã đi ngang cả năm trời thường khiến bạn nghĩ đến việc dùng SMC. Tuy nhiên, thực tế là ngay cả khi áp dụng SMC, chúng vẫn không “về” như mong đợi, dẫn đến việc nhiều người học SMC cảm thấy hoang mang vì lý thuyết không khớp với thực tế.

Phân biệt Liquidity và Order Block: Khái niệm cốt lõi

Để giao dịch hiệu quả, điều quan trọng là phải hiểu rõ sự khác biệt giữa Liquidity (Vùng Thanh khoản) và Order Block (Khối Lệnh).

Khi nào là Liquidity? Một vùng giá được gọi là Liquidity khi sóng giá không thể vượt qua nổi một đỉnh hoặc đáy trước đó. Tức là, nếu giá không tạo ra một “Break of Structure” (BOSS – phá vỡ cấu trúc), thì đỉnh/đáy đó chính là nơi tập trung nhiều lệnh chờ mua/bán (thanh khoản). Dù chúng ta không mua ngay tại Liquidity Zone, nhưng nó báo hiệu khả năng giá sẽ giảm trở lại, tạo cơ hội cho chúng ta tìm điểm mua tốt hơn. Đây là lý do tôi thường mua trước trong những vùng giá này.
Khi nào là Order Block? Ngược lại, một vùng giá là Order Block khi giá tăng/giảm mạnh mẽ và xuyên thủng (phá vỡ) đỉnh hoặc đáy trước đó. Điều này cho thấy có lực mua/bán lớn đẩy giá đi lên/xuống.

Tóm lại:

Nếu giá xuyên qua đỉnh/đáy trước đó: đó là Order Block.
Nếu giá không xuyên qua đỉnh/đáy trước đó: đó là Liquidity.

Ví dụ về Liquidity

Như vậy, cái này mới được Order Block. Cái này không được gọi là Order Block bởi vì cái đỉnh này nó không cao hơn đỉnh này, tức là không vượt qua. Rồi thì anh này là Liquidity. Mà Liquidity là sao? Trước khi mà nó tăng lên đây, nó về đây làm gì? Nó xuyên qua đây một cái, lấy thanh khoản trước khi bật tăng lên. Bởi vì sao anh chị không hiểu? Anh chị không phân biệt được bởi vì anh chị không hiểu bản chất của nó thôi. Nên là mọi người cứ đi xác định cái hình hài bên ngoài để làm gì? Hiểu cái bản chất bên trong kìa. Tại sao chỗ này là Liquidity và tại sao giá xuyên qua được tăng lên?

Ví dụ

Đơn giản một điều thôi, là bởi vì nếu không xuyên qua được thì tại đây cầu ít. Nhắc lại lần thứ hai trong buổi học ngày hôm nay, đây là một người lớn. Anh chị muốn chứng tỏ mình là mạnh thì anh chị phải đánh thắng ông này, đánh thắng bằng cách nào? Xuyên qua luôn thì anh chị mới chứng tỏ là mình mạnh trong các cuộc thi hoặc là trong những cuộc đua hay là trong một cái cuộc đấu nào đó. Còn nếu như không xuyên nổi, có nghĩa là cầu đang yếu. Mà cầu yếu có nghĩa là cầu của nhỏ lẻ. Cầu của nhỏ lẻ có nghĩa là nhỏ lẻ mua tại đây và Stoploss tại đây. Mua tại đây, Stoploss tại đây có nghĩa rằng Smart Money nó biết được điều đó, bởi vì nó có cái gọi là Book Order (sổ lệnh). Sổ lệnh nó mở ra Nguyễn Văn A mua tại mức này, Nguyễn Thị B mua tại mức này. Nên là bây giờ nó muốn tăng giá lên, bắt buộc là nó phải có định bán để nó mua vào. Định bán từ đâu ra? Định bán đây là bởi vì ông mua chỗ này đúng không? Ông không bán. Mà anh chị mua Stoploss này, nó phải khiến anh chị bán.

Ứng dụng của Liquidity và Order Block

Smart Money, hay còn gọi là dòng tiền thông minh từ các tổ chức lớn, không thể dễ dàng mua bán một cách tùy tiện trên thị trường, đặc biệt là những thị trường có thanh khoản cao như Forex. Nếu muốn thực hiện các giao dịch lớn, họ cần phải có thanh khoản dồi dào.

Vào những thời điểm thanh khoản thị trường mỏng (ví dụ như dịp lễ Giáng sinh hay Tết Dương lịch), Smart Money thường lợi dụng để thao túng giá, đẩy lên đẩy xuống rất mạnh. Tuy nhiên, khi thị trường có thanh khoản dày hơn, họ cần phải thu thập đủ liquidity (tính thanh khoản) bằng cách ép những nhà đầu tư nhỏ lẻ phải bán ra để họ có thể mua vào, hoặc ngược lại. Đây chính là cách họ điều khiển thị trường.

Smart Money thường tạo ra những “mồi câu” để thu hút các nhà đầu tư nhỏ lẻ. Những “mồi câu” này có thể là các thông tin về thị trường “ngon lành” hay những chiến lược giao dịch đơn giản như “chạm hỗ trợ thì mua, chạm kháng cự thì bán”. Tuy nhiên, đây lại là những cạm bẫy khiến chúng ta (những nhà đầu tư nhỏ lẻ) trở thành “con cá” mắc câu.

Điều quan trọng là phải hiểu được bản chất của thị trường, chứ không phải chỉ nhìn vào những tín hiệu bề nổi. Chúng ta cần phân biệt rõ ràng đâu là Liquidity và đâu là những mức giá đã bị phá vỡ (ví dụ như Choc – Change of Character).

Liquidity là những vùng giá mà Smart Money sẽ “gom” thanh khoản. Đây là những điểm giá mà thị trường không thể vượt qua, tạo ra các đỉnh hoặc đáy không được phá vỡ. Khi giá tăng lên đến một mức nhất định mà không vượt qua được, đây chính là một vùng Liquidity. Smart Money sẽ lợi dụng những vùng này để kích hoạt các lệnh của họ, đẩy giá lên hoặc xuống.

Ví dụ

Choc (Change of Character) là khi giá thực sự phá vỡ một cấu trúc thị trường quan trọng, cho thấy sự thay đổi xu hướng. Đây là một tín hiệu mạnh hơn nhiều so với Liquidity.

Khi nhận diện được các vùng Liquidity, chúng ta biết rằng Smart Money sắp xuất hiện. Hãy hình dung Smart Money như một con cá mập, chúng ta là những “thợ săn” kiên nhẫn chờ đợi. Khi thấy “mùi mồi” (Liquidity), chúng ta sẽ chờ đợi để tìm điểm setup phù hợp.

Ví dụ, nếu giá tăng lên và tạo ra hai đỉnh mà không thể vượt qua được (chính là vùng Liquidity), thì đây không phải là mô hình hai đỉnh thông thường. Thay vào đó, nó là dấu hiệu cho thấy Smart Money đang chờ để gom thanh khoản.

Khi đã xác định được vùng Liquidity và nhận thấy dấu hiệu của Liquidity Grab (việc Smart Money gom thanh khoản), chúng ta cần tìm kiếm các Order Block (vùng tập trung lệnh chờ của Smart Money). Nếu không nhìn ra được, hãy mở khung thời gian nhỏ hơn để tìm. Đây chính là chìa khóa để xác định điểm vào lệnh hiệu quả.

Bạn đang băn khoăn về cách xác định điểm vào lệnh, đặc biệt là khi thấy nhiều người nói về “định mệnh” hay các phương pháp thần thánh trên mạng? Đừng lo lắng, hãy cùng tìm hiểu một cách tiếp cận thực tế hơn để tránh những rủi ro về tâm lý và tài chính.

Nhiều người có thể chia sẻ rằng họ đã kiếm được lợi nhuận lớn từ những cú “đánh” có vẻ như ăn may. Tuy nhiên, nếu bạn cứ đánh theo kiểu đó, tỷ lệ thắng (Win Rate) của bạn sẽ rất thấp. Dù có thể đúng một vài lần, về lâu dài, bạn vẫn sẽ thua lỗ. Lý do là gì?

Tổn thương tâm lý: Việc liên tục thua lỗ dù chỉ với những lệnh nhỏ cũng sẽ ảnh hưởng rất lớn đến tinh thần của bạn. Khi mất niềm tin vào phương pháp, bạn sẽ dễ dàng nghi ngờ và bỏ cuộc.
Mất niềm tin vào phương pháp: Tâm lý bối rối, nghi ngờ sẽ khiến bạn không biết nên đặt lệnh ở đâu. Điều này dẫn đến việc bạn thử nhiều chiến lược khác nhau, đôi khi là đặt lệnh ở nhiều vị trí cùng lúc (ví dụ: đặt cả ba Order Block).
Rủi ro tài chính: Nếu bạn đặt nhiều lệnh cùng lúc và giá xuyên qua tất cả các điểm cắt lỗ, bạn sẽ chịu thiệt hại lớn. Việc theo dõi lệnh liên tục và chứng kiến các khoản thua lỗ liên tiếp cũng sẽ khiến bạn nghĩ rằng phương pháp này không hiệu quả.

“Confirmation” (Xác nhận) là gì và tại sao nó quan trọng?

Thay vì đánh theo cảm tính hay “định mệnh”, chúng ta cần một khái niệm quan trọng gọi là Confirmation (Xác nhận). Đây là một thuật ngữ chuyên dụng trong giao dịch, có nghĩa là bạn cần phải có sự xác nhận rõ ràng trước khi vào lệnh.

Ví dụ, nếu bạn muốn Sell (Bán), thay vì bán ngay lập tức khi giá chạm một Order Block (vùng giá mà tại đó có thể xảy ra phản ứng đảo chiều), hãy chờ đợi thêm tín hiệu xác nhận rằng giá thực sự sẽ giảm. Điều này có thể là giá giảm xuống dưới một mức nhất định hoặc có một mô hình nến đảo chiều rõ ràng.

Những lời khuyên này không phải là lý thuyết suông, mà là kinh nghiệm được rút ra từ những người đã từng chịu nhiều tổn thất và ảo tưởng về các phương pháp giao dịch. Đặc biệt, với các phương pháp như SMC (Smart Money Concept), dù nó có thể mang lại tỷ lệ Risk Reward (Tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận) cực kỳ hấp dẫn (ví dụ: 1:20), bạn vẫn cần phải cẩn trọng.

Xác Nhận và Các Khái Niệm Cốt Lõi

Để tránh những cạm bẫy của việc đoán mò, tôi giới thiệu khái niệm xác nhận (CT – Confirmation Theory). Điều này có nghĩa là các giao dịch chỉ nên được thực hiện sau khi hành động giá xác nhận động thái dự kiến. Một số khái niệm chính, khuyên không nên “đặt cả ba” và ủng hộ một cách tiếp cận có cấu trúc hơn:

Chấp nhận thua lỗ: Mọi phân tích, dù kỹ lưỡng đến đâu, vẫn có thể sai. Việc chấp nhận thực tế này là rất quan trọng.
Giảm thiểu sai sót: Các công cụ như SMT (Smart Money Technique), OB (Order Block) và FVG (Fair Value Gap) được sử dụng để giảm xác suất sai, chứ không phải loại bỏ hoàn toàn. Chúng giúp tinh chỉnh các điểm vào và thoát lệnh.
Phân tích liên thị trường: Sử dụng nhiều thị trường liên quan (ví dụ: DXY, Nasdaq, S&P 500) để xác nhận xu hướng và xác định sự phân kỳ, từ đó giảm thêm các lỗi giao dịch. Đối với chứng khoán Việt Nam, việc so sánh VN30 và VN30F1M (hợp đồng tương lai) có thể tiết lộ những khác biệt quan trọng.

Order Block (OB) và Fair Value Gap (FVG)

Chú ý đến việc xác định và sử dụng Order Block (OB) và Fair Value Gap (FVG), nhấn mạnh tầm quan trọng của chúng như những vùng quan trọng cho các đợt đảo chiều hoặc tiếp diễn tiềm năng:

Ví dụ

Định nghĩa OBs:
- OB tiêu chuẩn: Cây nến giảm cuối cùng trước một đợt tăng giá, hoặc cây nến tăng cuối cùng trước một đợt giảm giá.
- FVG (Fair Value Gap): Sự mất cân bằng trong hành động giá, thường xuất hiện dưới dạng khoảng trống giữa các nến, cho thấy một khu vực mà giá có khả năng quay trở lại để cân bằng. lưu ý rằng FVG (được thể hiện bằng hai râu nến chồng chéo, trông giống như “một chữ thập”) thường mạnh hơn một OB đơn giản trong một số bối cảnh.
Ưu tiên: FVG và OB tiêu chuẩn nhìn chung đáng tin cậy hơn OB được hình thành bởi hai râu nến cắt nhau.
Bối cảnh là Vua: Những khái niệm này vô nghĩa nếu không có các yếu tố “củng cố” hoặc xác nhận. Chỉ đơn thuần xác định một OB hoặc FVG là không đủ.
Điều chỉnh OBs: Nếu một râu nến vượt ra ngoài OB đã xác định, OB nên được điều chỉnh để bao gồm râu nến đó, vì hành động giá trước đó trong OB ban đầu đã được “lấp đầy.”
Tối ưu hóa điểm vào: OBs và FVGs giúp tối ưu hóa các điểm đảo chiều, nhưng chúng không phải là tuyệt đối. Giá có thể và thường sẽ di chuyển xuyên qua chúng.
Tính đặc thù theo khung thời gian: OBs và FVGs là đặc thù cho khung thời gian mà chúng được vẽ. Một OB trên biểu đồ ngày có ý nghĩa khác với một OB trên biểu đồ 1 giờ. Việc sử dụng OBs khung thời gian nhỏ hơn để phân tích khung thời gian lớn hơn thường không được khuyến khích.

Phân Tích Cấu Trúc Thị Trường và Xu Hướng

Nhấn mạnh vai trò quan trọng của cấu trúc thị trường trong việc xác định hướng giao dịch:

Khung thời gian ngày để xác định hướng: Khung thời gian ngày (hoặc cao hơn) nên được sử dụng để thiết lập hướng thị trường tổng thể (tăng hoặc giảm).
Đi theo xu hướng: Giao dịch theo xu hướng của khung thời gian lớn hơn sẽ tăng đáng kể xác suất thành công. Ví dụ, nếu xu hướng ngày là giảm, việc tìm kiếm cơ hội bán (short) trên các khung thời gian nhỏ hơn thường có lợi nhuận cao hơn và ít rủi ro hơn so với việc cố gắng mua (long) ngược xu hướng.
“Đỉnh cao hơn, đáy cao hơn” và “Đỉnh thấp hơn, đáy thấp hơn”: Hiểu các nguyên tắc cấu trúc thị trường cơ bản này là rất quan trọng.
Rủi ro so với Phần thưởng (Tỷ lệ thắng): Giao dịch theo xu hướng (ví dụ: bán trong xu hướng giảm) thường mang lại tỷ lệ rủi ro trên phần thưởng tốt hơn và tỷ lệ thắng cao hơn vì có nhiều “không gian để di chuyển” theo hướng của xu hướng chủ đạo.

Những Sai Lầm Thường Gặp và Lời Khuyên

Một số sai lầm phổ biến mà các nhà giao dịch mắc phải:

Bỏ qua phân tích liên thị trường: Không quan sát các thị trường liên quan để xác nhận hoặc phân kỳ.
Hiểu sai OBs/FVGs: Vẽ chúng không chính xác hoặc sử dụng chúng sai bối cảnh.
Phớt lờ hệ thống phân cấp khung thời gian: Áp dụng các khái niệm từ một khung thời gian một cách không phù hợp sang khung thời gian khác.
Giao dịch ngược xu hướng: Cố gắng bắt đáy trong xu hướng giảm hoặc bắt đỉnh trong xu hướng tăng, điều này thường dẫn đến thua lỗ đáng kể.
Quá phụ thuộc vào một chỉ báo duy nhất: Chuyển đổi giữa vô số chỉ báo (Ichimoku, MACD, v.v.) khi một phương pháp không ngay lập tức mang lại kết quả.

Lời khuyên chính: Tập trung vào việc hiểu và áp dụng nhất quán một vài khái niệm cốt lõi, luôn ưu tiên kỷ luật tinh thần và giao dịch theo xu hướng thị trường đang chiếm ưu thế trên các khung thời gian cao hơn.

Ví dụ 1: